Menu
A+ A A-

Wardęgowo gm. Biskupiec

0
1
0
s2smodern
Wardęgowo gm. Biskupiec

Do II wojny światowej Wardęgowo składało się z dwóch miejscowości: Wardęgowa oraz Wardęgówka. Po wojnie obie miejscowości połączono administracyjnie.

Kaplica pw. Niepokalanego Serca Maryi Panny w Wardęgowie – Sanktuarium Matki Boskiej Wardęgowskiej. Kult Maryi Panny w Wardęgowskiej związany jest z wydarzeniami z 1719 r., kiedy to w miejscu obecnej kaplicy, na skraju wsi Wardęgowo, małemu chłopcowi wypasującemu bydło objawiła się Matka Boska. Podobno jeden z wołów przeraźliwie ryczał, chłopiec podbiegł do niego i zauważył namalowany na blasze obraz Matki Bożej. Na wieść o objawieniu zaczęły przybywać do wioski liczne rzesze pielgrzymów celu zbadania niezwykłości zdarzeń ówczesny biskup chełmiński Jan Kazimierz Bokum 11 III 1720 r. delegował do Wardęgowa specjalną komisję, kierowaną przez dziekana nowomiejskiego ks. Jana Ewartowskiego. Na miejscu rzekomego objawienia stwierdzono obecność wiernych odprowadzających nabożeństwa do Matki Boskiej. Komisja przesłuchała osiem osób, w tym chłopca, który był naocznym świadkiem objawienia. Zgromadzone fakty były niewystarczające, aby przekonać ja o prawdziwości objawienia. Protokół w tej sprawie przekazano biskupowi. Zakazano gromadzenia się ludziom na nabożeństwa, a kaplice zamknięto i opieczętowano. pielgrzymi gromadzili się jednak w dalszym ciągu. Przybywali tu częstokroć z całymi rodzinami, aby wybłagać Matkę Bożą o potrzebne im łaski, ofiarować swoje dzieci, prosić o pomyślność w życiu, zaczerpnąć wody z pobliskiej studzienki. Do 1816r. stała w tym miejscu kaplica drewniana, wystawiona prawdopodobnie z inicjatywy i fundacji Sampławskich – właścicieli Wardęgowa. W 1860r. kaplica chyliła się ku upadkowi. Rząd pruski nie pozwolił na budowę nowej. Z tego względu dokonano jedynie renowacji dotychczasowej, opisując ja wiązaniem belkowym, które wypełniono cegłą (mur pruski). Kaplica ta mogła pomieścić około 30 osób. W ołtarzu ustawiono drewnianą figurkę Matki Bożej z Dzieciątkiem w koronach. Matka trzyma Dzieciątko z prawej strony, berło w lewej ręce, stoi na kuli i depcze głową węża. Pochodzenie figury nie jest znane.

W listopadzie 1939 r. hitlerowcy spalili kaplicę, wcześniej jednak figurę Matki Bożej zdołano przenieść do kościoła w Ostrowitem, dzięki czemu ocalała. W 1946 r. na gruzach spalonej kaplicy zbudowano nowa, murowaną(13*7m), nadając jej tytuł Niepokolanego Serca Najświętszej Maryi Panny. W latach 1960-19565 spłacono należności Państwowemu Funduszowi Ziemi za nabytą działkę wokół kaplicy(1,5 ha). Grunt stał się własnością parafii Ostrowite. W kolejnych latach w kaplicy założono instalację elektryczną i odnowiono wnętrze. W 1968 r. poddano konserwacji i pozłacano figurę Matki Bożej Wardęgowskiej, którą umieszczono w ołtarzu kaplicy, popularność kultu zaczęła wzrastać. Tradycyjne na uroczystości odpustowe do kaplicy przybywało od 3 do 5 tys. Pielgrzymów. Centralne uroczystości obchodzone są w drugi i trzeci dzień Zielonych Świąt. W 1969 r., z okazji dorocznego odpustu, odbyły się uroczystości 250-lecia objawienia Matki Bożej w Wardęgowie, z udziałem ks. Biskupa Kazimierza Józefa Kowalskiego, ordynariusza diecezji, wielu kapłanów oraz kilku tysięcy pielgrzymów. Po II Soborze Watykańskim uroczystości odpustowe obchodzone są w pierwszy dzień Zielonych Świąt. Centrale uroczystości Matki kościoła połączone sa z odpustem Matki Bożej Wardęgowskiej .Większość przybywających pielgrzymów pochodzi z dekanatu radzyńskiego, Wielu jednak przyjeżdża z odległych miejscowości. Tradycje w odpuście uczestniczą pielgrzymki z Brodnicy (około150 osób).         Msze św. w kaplicy odprawione są w każdą niedzielę i święta. Odbywają się tutaj również nabożeństwa majowe i różańcowe. Kaplica murowana z cegły, na kamiennej podmurówce, otynkowana. Prostokątny korpus z pseudotranseptem i półkoliście zamkniętym prezbiterium. Od frontu do korpusu przylega kruchta wejściowa. Ściany boczne korpusu – trójosiowe, w transepcie dwuosiowe. Osie wyznaczone przez otwory okienne zamknięte półkoliście. Kaplica kryta dachem dwuspadowym osobnym dla korpusu, transeptu i kruchty ( dachówka karpiówka ułożona w koronkę).Wnętrze kaplicy nakryte stropem płaskim. Wyposażenie kaplicy współczesne.

Zabytki przemieszczone: w Muzeum Diecezjalnym w Pelplinie znajduje się barokowa, XVII – wieczna główka aniołka, cztery póżnobarokowe aniołki i figura Chrystusa z 1. połowy XVIII stulecia, XVIII – wieczny Pelikan z młodymi oraz barokowa rzeźba Chrystusa z 1. połowy XIX w.

Dwór w Wardęgowie z I połowy XIX w.

Drewniane chaty z lat 1937 – 38.

Cmentarz wojskowy z 1812 r. (wojny napoleońskie),  obecnie nieczynny (parafia Ostrowite).

Monika Czarnecka mieszka w Wardęgowie od 1933 roku. Tylko ona z całej wioski pamięta wydarzenia z 1939 roku gdy Niemcy spalili kapliczkę. Opowiada: „Brat, który mieszkał blisko kapliczki nie wrócił jeszcze z wojny. W domu był tylko ojciec. Niemcy uprzedzili nas, by nikt nie wychodził z domu, zresztą była już noc. Zachowywała się ta granda głośno, waliła pałami. Kapliczkę spalili, ale mur, na którym stała figura ocalał. Nie dał się obalić. Matki Boskiej nie było wtedy w kapliczce. Blicher, właściciel Ostrowitego, który uprzedził księdza o zamiarach Niemców, miał ponoć powiedzieć do Niemczaka (Niemca ze swojej wioski) :”Coś ty wart, żeś poszedł kaplice rozwalać, ja by cię kazał rozstrzelać, ale że za mojego ojca nikogo tu nie zabito, to ja ciebie też oszczędzę”. Zniszczona kapliczka była maleńka, najwyżej na 12 osób, teraz jest większa. Pielgrzymi z Brodnicy mówią, że Matka Boska ocaliła ich miasto przed powodzią. Wardęgowo-1815-Francja-Prusy. Stary rybak Antoni Cichocki opowiadał, że na polu wardęgowskim (skrzyżowane drogi w kierunku Łąkorza) staczano ciężkie walki, w których poległo wiele Francuzów, powstał zbiorowy grób, w którym pochowani byli sami oficerowie Francuscy. Na mogile stał krzyż, który usunięto w okresie międzywojennym podczas budowy szosy Łąkorz- Łasin. Podczas robót znaleziono szable ze złotą rękojeścią, a na polu pod lasem w kierunku Lipinek wiele monet przeważnie złotych. W XIX wieku znajdowała się tutaj cegielnia.

0
1
0
s2smodern
Powrót na górę