Menu
A+ A A-

Spacer po Nowym Mieście Lubawskim

0
1
0
s2smodern
Spacer po Nowym Mieście Lubawskim

Historia Nowego Miasta Lubawskiego sięga 1325 r., kiedy komtur Ziemi Chełmińskiej Otto von Lutenberg założył nad rzeką Drwęcą miasto nazwane Novum forum (Nowy Targ) a w średniowieczu zwane także Nuwenmarkt. System obronny miasta powstawał w I poł. XIV w. Miasto otoczono podwójną fosą zasilaną wodami Drwęcy, obsypano międzywałem ziemnym, a mury obronne miały grubość około 1 m, wysokość prawie 7 m.

 

Dawny kościół ewangelicki obecnie kino Harmonia

Dawny kościół ewangelicki zbudowano na miejscu średniowiecznego ratusza, który spłonął w 1806 r. Nowy budynek świątyni, oddano do użytku w grudniu 1912 r., a po II wojnie światowej - z powodu braku wiernych - w 1958 r. przekazano gminie miejskiej. Obecnie mieści się w nim kino, restauracja oraz Centrum Informacji Turystycznej www.itnowemiasto.pl

Kamienica przy ulicy Rynek

W latach 1921 – 1939 wydawano tu i drukowano gazetę „Drwęca” wraz z dodatkami. Od 1938 r. kamienicę zakupiło przedsiębiorstwo Drwęca - Drukarnia i Księgarnia. Z dniem 24 maja 1974 r. kamienica została przekazana na rzecz Skarbu Państwa za symboliczną złotówkę, a obecnie znajduje się w rękach prywatnych.

 

 

Urząd Miejski

Na trzech parcelach przy południowej pierzei rynku (parcele 44-46) w latach 1776–77 pobudowano nowy ratusz. W latach 1854–93 budynek należał do Zarządu Nowego Miasta Lubawskiego, a od 1893 r. do Powiatu Lubawskiego. Do 1975 r. mieściła się tu siedziba Starostwa Lubawskiego, ale od 1948 r. – Starostwa Nowomiejskiego. Od 1975 r. po dziś dzień mieści się tutaj siedziba Urzędu Miasta.

Gotycki kościół p.w. św. Tomasza Apostoła

Kościół p.w. św. Tomasza Apostoła posiada największy w Polsce zespół malowideł ściennych. Powstawały one w średniowieczu i w latach 1600-1650, fundatorem tych późniejszych był wojewoda chełmiński Paweł Działyński. W drugim przęśle północnej ściany nawy głównej przedstawiono oblężenie miasta przez Szwedów w 1628 roku.

 

 

 

Bazylika Mniejsza i i Kolegiata

Nowomiejski kościół mocą dekretu „Sacra Congregatio pro Cultu Divino” papieża Pawła VI, od 21 października 1971 r. nosi godność Bazyliki Mniejszej, a od dnia 25 marca 2012 roku także godność Kolegiaty. Wewnątrz znajduje się jedna z nielicznych w Polsce średniowiecznych mosiężnych płyt nagrobnych, która przedstawia rycerza Zakonu Krzyżackiego, Kunona von Liebensteina w pełnym uzbrojeniu.

Matka Boska Łąkowska z Dzieciątkiem

Najcenniejszym obiektem w kościele farnym p.w. św. Tomasza jest figura Matki Boskiej Łąkowskiej z Dzieciątkiem. Według tradycji pochodzi z 1402 roku i należy do kręgu „Pięknych Madonn”. W 1882 roku figurę przeniesiono ze spalonego klasztoru franciszkanów-reformatów w pobliskich Łąkach Bratiańskich.

 

 

 

Baszta łupinowa - narożna

Wokół dawnej przestrzeni średniowiecznego miasta lokacyjnego, poza dwiema basztami bramnymi, zachowały się fragmenty muru liniowego i prostokątnych baszt łupinowych. Ciekawym reliktem godnym uwagi jest dolna część łupinowej baszty okrągłej, zlokalizowanej na terenie posesji kościoła p.w. św. Tomasza Apostoła.

Willa przy ulicy Działyńskich

Przy ulicy Działyńskich pod nr 6 znajduje się okazała willa z przełomu XIX/XX w. W latach 1895-1905 obszar administracyjny miasta wzrósł o 39 ha, a zabudowa miejska liczyła 315 domów mieszkalnych. Na miejscu wcześniejszej zabudowy powstała kamienica, która dotrwała do naszych czasów w pierwotnej formie.

 

 

Gimnazjum przy ulicy Działyńskich

Szkoła została zbudowana w latach 1897–1898 kosztem 41.000 marek. Od 1945 r. Publiczna Szkoła Powszechna, od 1948 r. Szkoła Ogólnokształcąca stopnia podstawowego, od 1964 r. Szkoła Podstawowa nr 1, a od 1999 r. Zespół Gimnazjum i Szkoły Podstawowej. Obecnie w budynku szkolnym mieści się Gimnazjum.

Kamienica z 1899 roku

Tuż obok pod numerem 2 przy ulicy Kazimierza Wielkiego usytuowana jest kolejna kamienica z 1899 roku. Budynek został założony na rzucie wydłużonego prostokąta. W przyziemiu widoczne witryny sklepowe, w drugiej kondygnacji w osi drugiej i szóstej balkony z kutą balustradą.

 

 

Kamienica z XX wieku

Kamienica z początku XX wieku wybudowana została na rzucie litery L. Budynek trzykondygnacyjny wraz ze ścianką kolankową od podwórza i z trójkątną facjatką. Na elewacji widoczne są „podpierające” cztery filary, które dzielą elewację na trzy części.

Brama Lubawska zwana Łąkowską

Najważniejszym elementem systemu obronnego miasta była Brama Lubawska, po której zachowała się baszta domu bramnego. Pierwotnie w systemie bramy znajdował się wysunięty poza linię murów miejskich barbakan - złożony z dwóch okrągłych baszt, połączony z bramą tzw. szyją bramną. Ponad podwójną fosą przerzucony był tu most stały zakończony mostem zwodzonym.

 

 

 

Czarny Czwartek w Nowym Mieście Lubawskim

W dziejach miasta 7.12.1939 r. zapisał się jako „czarny czwartek”. W tym dniu, bojówki Selbschutz publicznie rozstrzelały wcześniej aresztowanych więźniów. Mieszkańcy Nowego Miasta Lubawskiego pamiętają o tych tragicznych wydarzeniach i ku czci pomordowanych odsłonięty został krzyż oraz tablica z nazwiskami rozstrzelanych osób.

Baszta Brodnicka zwana Kurzętnicką

Baszta Bramy Brodnickiej flankowała dawniej przejazd bramny. Wybudowano ją w stylu gotyckim i przykryto dachem czterospadowym. Baszta zwana też Kurzętnicką stanowi zachowany fragment fortyfikacji miejskich z XIV w. W XIX w. wewnątrz baszty znajdowało się archiwum miejskie, a od 1959 r. funkcjonuje tu ekspozycja Muzeum Ziemi Lubawskiej.

 

 

 

Muzeum Ziemi Lubawskiej

Pośród eksponatów muzealnych znajdziemy: brązową kadzielnicę, malowaną skrzynię, warsztat tkacki datowany na 1850 r., narzędzia rolnicze z 1740 r., opatentowany model małej łodzi do ratowania rozbitków z okrętów podwodnych, wykonany w 1911 r. oraz toporki kamienne z młodszej epoki kamienia i naczynia użytkowe z XIV i XV w.

CIEKAWOSTKA:

W 1996 roku w Nowym Mieście Lubawskim, na terenie oficyny jednej z kamienic w rynku, robotnicy budowlani odkryli na głębokości ok. 1 metra pojemnik ze złotymi monetami. Były to weneckie dukaty (cekiny) z XIII i XIV wieku. Skarb monet jest na tyle cenny, że Nowe Miasto Lubawskie założył w 1325 roku komtur chełmiński Otto von Lutterberg (w latach 1334 – 1335 komtur nowomiejski) i obowiązywała tu moneta niemiecka. W roku 2012 podczas Dni Nowego Miasta Lubawskiego oficjalnie wybita został moneta okolicznościowa upamiętniająca znalezienia skarbu: 1 CEKIN NOWOMIEJSKI. Pamiątkową monetę można wybić samodzielnie w Centrum Informacji Turystycznej.

0
1
0
s2smodern

Media

Powrót na górę