Menu
RSS
A+ A A-

Rzeka Wel - spływ od miejscowości Koty do Lidzbarka Welskiego

0
1
0
s2smodern
powered by social2s
Rzeka Wel - spływ od miejscowości Koty do Lidzbarka Welskiego

Wel jest rzeką III rzędu, lewobrzeżnym i największym dopływem Drwęcy. Wypływa za Wzgórz Dylewskich w okolicy miejscowości Bartki na wysokości 210 m n.p.m. Długość rzeki wynosi 107,5 km a jej ujście do Drwęcy znajduje się w miejscowości Bratian, na wysokości około 84,5 m n.p.m. W zlewni rzeki Wel znajduje się około 1100 różnej wielkości cieków. Jej największe dopływy to: Mała Wkra (prawobrzeżny, wpada do jeziora Dąbrowa Mała), Rumienica (prawobrzeżny, wpada do jeziora Rumian), Płośniczanka (lewobrzeżny). Na podstawie kryteriów fizyczno – morfologicznych, na rzece Wel wyróżniono 6 typów rzek spośród 24 oficjalnie ustalonych w Polsce.

Wel jako największy lewobrzeżny dopływ Drwęcy jest rzeką nizinną pojezierną, a równocześnie na niektórych odcinkach rzeką górską. Trudno jednoznacznie zaklasyfikować ten naturalny, niezmieniony przez wieki ciek. Rzeka Wel jest bardzo ceniona przez wodniaków – kajakarzy za swą atrakcyjność i walory przyrodnicze. Rzeka bierze swój początek od źródlisk w okolicach Wzgórz Dylewskich, gdzie wypływa jako Wielka Wkra, aby po wpłynięciu do jeziora Wielka Dąbrowa przyjąć nazwę Wel. Długość rzeki wynosi 107,5 kilometrów, średni spadek to 0,91 promila, na kilku odcinkach rzeki występują duże spadki, dochodzące do 4,1 promila. Z uwagi na to że Wel przepływa przez wiele jezior, jego przepływ jest w miarę stabilny – nie występują wielkie wahania stanu wód. Spływy rzeką Wel można organizować etapami, całą trasę średnio doświadczony kajakarz może przepłynąć w ciągu czterech dni. Walory rzeki umożliwiają organizowanie spływów kajakowych przez cały rok, aczkolwiek turystyczny sezon kajakowy trwa od maja do września, w pozostałym okresie z uroków rzeki korzystają bardziej doświadczeni kajakarze.

Spływ kajakowy na odcinku: Koty - Lidzbark Welski

Startujemy od 58,79 km biegu rzeki, kończymy etap spływu na 43,85 km. Trasa do przepłynięcia to około 15 km

Startujemy z zakola rzeki, na prawym łagodnym brzegu. Pozwala to nam na stopniowe oswajanie się z nurtem rzeki. Uważne obserwowanie nurtu i pojawiających się przeszkód, pozwoli nam uniknąć przykrych niespodzianek. Dopływamy do mniejscowości Koty, to nieduża wieś, malowniczo położona wieś wzdłuż rzeki Wel. We wsi kilka zabytkowych budynków z początku XX w. Fragmenty betonowych fundamentów nieistniejącego młyna wodnego. Przepływamy pod mostem drogi lokalnej Koty → Podcibórz. Rzekę otacza las, który na krańcu wsi ustępuje łąkom i zadrzewieniom nadrzecznym. 

Dalej widoczna miejscowość Podcibórz, to wieś o średniowiecznym rodowodzie, położona  wzdłuż rzeki Wel. We wsi  kilka murowanych domów z początku XX wieku oraz przepompownia dostarczająca wodę do wieży wodociągowej z 1909 r. znajdującej się przy pobliskiej stacji kolejowej Lidzbark-Miasto.

Rzeka zaczyna meandrować, pojawia się coraz więcej przeszkód w postaci powywracanych drzew. Należy zachować dużą ostrożność, w zależności od stanu wody w rzece część przeszkód można próbować pokonać dołem lub w razie potrzeby bezpiecznie przeciągnąć kajaki górą. Brzegi podmokłe bagniste, mało przyjazne. Sytuacja na rzece jest dynamiczna, układ przeszkód w postaci powalonych drzew często się zmienia.

Odcinek od Podciborza jest odcinkiem trudniejszym, wymagający pewnego doświadczenia kajakarskiego. Dopływając w pobliże mostu kolejowego wyczuwamy, że nurt przyspiesza, pojawia się kamienne bystrze. Warto przed pokonaniem bystrza dobić do brzegu i rozeznać sytuację – zaplanować spłynięcie bystrzyną. Na stosunkowo krótkim odcinku mamy do pokonania trzy progi kamienne – bystrza. Przepływamy w pobliżu nieczynnego – zniszczonego młyna wodnego w pobliżu wsi Olszewo. Rzeka płynie głębokim jarem – jak w kanionie, przepływamy obok nieczynnego młyna opodal wsi Jamielnik–Bełk. Wel zmienia swój kierunek z zachodniego na północny. Dopływając do Lidzbarka Welskiego obserwujemy na lewym brzegu wysokie, urwiste piaszczyste zbocza.

Nurt uspokaja się, wpływamy do Lidzbarka, przepływamy obok nieczynnego „czerwonego” młyna wodnego, mijamy próg lewą stroną. Przepływamy pod kilkoma mostami, dopływamy do czynnego młyna wodnego, z zachowaniem ostrożności, dopływamy do prawego brzegu gdzie bezpiecznie wysiadamy i przenosimy kajaki około 40 metrów na dolną wodę – poniżej jazu młyńskiego za budynkiem młyna. Możemy tu chwilę odpocząć (w kawiarni Sekret) lub popłynąć dalej do jeziora  "Lidzbarskiego" i tam zrobić przerwę na odpoczynek i zwiedzenie miasta.

W obrębie miasta Lidzbark Welski przepływamy pod siedmioma mostami drogowymi i jednym wiaduktem kolejowym. Lidzbark to nieduże miasteczko turystyczne położone na Jeziorem Lidzbarskim i rzeką Wel. Miasto o średniowiecznym rodowodzie i bogatej, ciekawej historii. Pierwotnie założone jako słowiańska osada Lubbarć, następnie Krzyżacy wybudowali zamek warowny i miasto Lautenberg. Położonie miasta na pograniczu czterech historycznych ziem: lubawskiej, działdowskiej, zawkrzańskiej i dobrzańsko–michałowskiej, powodowało że Lidzbark i okoliczne ziemie często zmieniało przynależność albo należało do Królestwa Polskiego albo do Prus – Niemiec. Zmiany przynależności jak również okres różnych wojen odcisnęło piętno na tym miasteczku. Odbudowane po II Wojnie Światowej, zachował  średniowieczny układ architektoniczny. Oprócz bogatej historii Lidzbark oferuje wspaniałe walory krajoznawcze. Piękno tych terenów i nieskażone środowisko, dało podstawy do utworzenia dwóch sąsiadujących ze sobą Parków Krajobrazowych: Górznieńsko – Lidzbarskiego oraz Welskiego. Mieszkańcy ziemi lidzbarskiej opowiadają, że Stwórca stworzył te ziemie z resztek, które mu pozostały po stworzeniu świata. Bardzo urozmaicony, ciekawy krajobraz zachwyca swym pięknem. Bogata mieszanina krajobrazów nadaje uroku tym obszarom są  tu pagórki, rzeka, jeziora, lasy i bagna, wszystkiego po trochu niczego w nadmiarze.

W Lidzbarku warto zobaczyć i zwiedzić ciekawe miejsca: gotycką wieżę zamkową z XIVwieku – pozostałość po zamku krzyżackim, kościół rzymsko – katolicki z XVIII wieku pod wezwaniem św. Wojciecha, kamieniczki secesyjne z przełomu XIX i XX wieku, klasycystyczny kościół ewangelicko – augsburski z 1829 r. wraz z domem kancelaryjnym, budynek Urzędu Miasta i szkoły, budynki dawnej garbarni, rzeźni, gazowni, budynek dworca kolejowego przy ul. Główny Dworzec, magazyny zbożowe z końca XIX w., dwie wieże wodociągowe z 1909 r., Muzeum Pożarnictwa, Muzeum Etnograficzne i Przyrody w Jeleniu.

autor: Marek Połomski

0
1
0
s2smodern
Powrót na górę